Obciążenia

Wszystkie obciążenia należą do jednego przypadku obciążenia i działają jednocześnie. Aby porównać warianty, zapisz każdy jako plik projektu lub link do udostępnienia.

Konwencja znaków w jednym zdaniu

Globalna oś x jest skierowana w prawo, globalna oś z — w dół. Dodatnie Fz lub fz w układzie globalnym to więc obciążenie skierowane w dół, grawitacyjne; dodatni moment My działa na ekranie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Szczegóły na stronie Układ współrzędnych i konwencje znaków.

Obciążenia węzłowe

Zakładka Obciążenia → Dodaj obciążenie węzłowe lub kliknij węzeł → Dodaj obciążenie. Wybierz Siła/Moment:

Pole	Znaczenie	Jednostka
Fx	siła pozioma (+ → w prawo)	jednostka siły
Fz	siła pionowa (+ → w dół)	jednostka siły
My	moment względem osi y	jednostka momentu

Składowe są zawsze w globalnym układzie współrzędnych. Podgląd strzałki w oknie dialogowym pokazuje na żywo wypadkowy kierunek i wartość. W jednym węźle może być kilka obciążeń węzłowych — po prostu się sumują.

Zadane przemieszczenia (osiadania podpór)

W tym samym oknie wybierz Zadane przemieszczenie (lub kliknij podparty węzeł → Zadaj przemieszczenie). Pola zmieniają się na:

Pole	Znaczenie	Jednostka
Dx	wymuszone przemieszczenie poziome	jednostka długości
Dz	wymuszone przemieszczenie pionowe (+ → w dół)	jednostka długości
Ry	wymuszony obrót	rad

Wartość można wpisać tylko dla stopnia swobody, który jest w tym węźle zablokowany — przesuwać można tylko podpory. Każdy węzeł może mieć jedno zadane przemieszczenie; edytuj je zamiast dodawać drugie. W układzie statycznie wyznaczalnym osiadanie wywołuje przemieszczenia, ale nie siły przekrojowe; w układzie statycznie niewyznaczalnym — jedno i drugie.

Obciążenia elementów

Zakładka Obciążenia → Dodaj obciążenie elementu lub kliknij element → Dodaj obciążenie. Wybierz Typ obciążenia; okno pokazuje podgląd obciążenia na elemencie na żywo.

Obciążenie równomiernie rozłożone

Pole	Znaczenie	Jednostka
fx	obciążenie na jednostkę długości wzdłuż x	siła / długość
fz	obciążenie na jednostkę długości wzdłuż z	siła / długość
LCS	zaznacz, aby interpretować fx, fz w osiach lokalnych elementu	–

Najczęstszy przypadek to pionowe obciążenie grawitacyjne: fz > 0, LCS wyłączone. Dla pręta nachylonego obciążenie prostopadłe do pręta (np. wiatr na krokiew) to fz z włączonym LCS; obciążenie pionowe na metr rzutu poziomego nie jest dostępne bezpośrednio — najpierw przelicz je na metr długości pręta.

Obciążenie trapezowe

Pole	Znaczenie
f1x, f1z	intensywność w węźle początkowym
f2x, f2z	intensywność w węźle końcowym

Intensywność zmienia się liniowo między końcami. Obciążenie trójkątne to po prostu f1z = 0. Obciążenia trapezowe są zawsze w układzie lokalnym elementu (pole LCS jest zablokowane jako włączone); dla elementów poziomych lokalna i globalna oś z pokrywają się, więc ma to znaczenie tylko dla prętów nachylonych.

Obciążenie skupione

Siła lub moment skupiony w dowolnym miejscu wzdłuż elementu — bez dodatkowego węzła.

Pole	Znaczenie
Fx, Fz, My	składowe siły / momentu
Pozycja obciążenia od węzła początkowego	odległość od węzła początkowego, 0 ≤ a ≤ L
LCS	składowe w osiach lokalnych

Wykres sił poprzecznych ma skok o Fz, a wykres momentów załamanie w miejscu obciążenia; wartość momentu w tym punkcie jest opisywana automatycznie.

Obciążenie termiczne

Pole	Znaczenie
ΔTc – osiowa zmiana temperatury	równomierna zmiana w całym przekroju → wydłużenie $\alpha\,\Delta T_c\,L$
ΔTb − ΔTt – dolne minus górne włókna	różnica temperatury na wysokości przekroju → krzywizna $\alpha\,(\Delta T_b - \Delta T_t)/h$

Obciążenia termiczne używają α materiału i wysokości h przekroju. Dodatnie ΔTb − ΔTt (dół cieplejszy) wygina element ku górze. W układzie statycznie wyznaczalnym temperatura wywołuje wyłącznie przemieszczenia; więzy (utwierdzone końce, ciągłość, pręty nadliczbowe) zamieniają je w siły przekrojowe.

Edycja i usuwanie obciążeń

• Obciążenia pojawiają się jako plakietki w tabelach Węzły / Elementy oraz jako wiersze w zakładce Obciążenia, gdzie składowe (i flagę LCS) edytuje się w miejscu.
• Kliknij dwukrotnie obciążenie w widoku lub kliknij je i wybierz Edytuj obciążenie, aby otworzyć okno edycji.
• Zaznacz obciążenie i naciśnij Delete albo użyj ikony kosza.
• Obciążenia przypisane do węzła lub elementu są usuwane razem z nim i kopiowane razem z nim przy kopiowaniu i wklejaniu.

Czego nie ma

• Przypadków i kombinacji obciążeń — tylko jeden przypadek.
• Ciężaru własnego — wpisz go jako obciążenie równomiernie rozłożone: $f_z = \rho\,g\,A$ (np. IPE 200: 7850 × 9,81 × 0,00285 ≈ 0,22 kN/m).
• Obciążeń trapezowych w układzie globalnym na prętach nachylonych.